Faisnéis faoi dholaí a ghearradh 

Dolaí a ghearradh in Éirinn

Bhí dolaí á ngearradh in Éirinn ó na 1980idí i leith. Thiar sa bhliain 1984, tugadh chéad áis ghearrtha dolaí na tíre isteach i gcroílár Chalafort Bhaile Átha Cliath, ar Dhroichead an Naisc Thoir.

Beagán sa bhreis ar shé bliana ina dhiaidh sin, tógadh chéad dola mótarbhealaigh na tíre ar Dhroichead an Naisc Thoir idir Tamhlacht agus Baile Bhlainséir i gContae Bhaile Átha Cliath.

Nuair a úsáideann tiománaí ceann de dholabhóithre na tíre, tá orthu dola a íoc. Tá an tÚdarás um Bóithre Náisiúnta (NRA) freagrach as maoirsiú a dhéanamh ar ghearradh dolaí a chur i bhfeidhm ar fud na hÉireann. Sa mhullach air sin, tá an tÚdarás freagrach as gach bóthar náisiúnta in Éirinn a phleanáil, a mhaoirsiú, a thógáil agus a chothabháil.

Cén fáth a ngearrtar muirir dhola

Bronnann an tAcht Rialtais Áitiúil (Dolabhóithre), 1979  an chumhacht ar an Údarás um Bóithre Náisiúnta chun dolaí a ghearradh agus a bhailiú ar úsáid roinnt bóithre ag feithiclí.

Tugtar faoi agus cistítear mórfhorbairtí nua bóithre in Éirinn anois trí Chomhpháirtíocht Phríobháideach Phoiblí (PPP). Ciallaíonn seo, chun bóithre nua a fhorbairt agus an bonneagar reatha a choimeád, is ó fhoinsí poiblí a thagann cuid den chistiú a theastaíonn agus ó fhoinsí príobháideacha tráchtála a thagann cuid eile den chistiú.

Tá an úsáid a bhaineann an tÚdarás um Bóithre Náisiúnta as tionscadail PPP i gcomhréir leis an straitéis um ghearradh dolaí a úsáid chun cuid d’infheistíocht shuntasach na hearnála príobháidí a aisghabháil a chaitear ar bhóithre a fhorbairt agus a choimeád in Éirinn.

Díolúintí ó mhuirir dhola

Tá roinnt feithiclí in Éirinn díolmhaithe ó mhuirir dhola. Is iad na feithiclí atá i gceist feithiclí ar leis na Fórsaí Cosanta iad nó a úsáideann na Fórsaí Cosanta ar mhaithe le cuspóirí oifigiúla, feithiclí a úsáideann an Garda Síochána (fórsaí póilíneachta na hÉireann), feithiclí den bhriogáid dóiteáin agus otharcharranna

Na pionóis a ghearrfar mura n-íoctar as muirir dhola

Tá dualgas ar gach tiománaí a úsáideann ceann de dholabhóithre na tíre muirir dhola a íoc. Tá iad siúd a úsáideann dolabhóthar agus a dteipeann orthu íoc as muirear dola, a dhéanann faillí íoc as muirear dola nó a dhiúltaíonn íoc as muirear dola ciontach i gcion agus beidh siad dlite ar é nó í a chiontú go hachomair i gCúirt Dúiche íoc as fíneáil nach mó ná €1,270.

Dolaí Leictreonacha a Ghearradh (eToll)

Céard é eToll?

Is é eToll siombail na hÉireann do dholaí leictreonacha a ghearradh. Ligeann gearradh dolaí leictreonacha do thiománaithe chun lánaí gearrtha dolaí leictreonacha a úsáid, agus laghdaíonn seo an méid ama a chaitheann siad ag dola-phláis agus ligeann sé dóibh modhanna íocaíochta atá áisiúil don úsáideoir a úsáid.

Thug an tÚdarás um Bóithre Náisiúnta an córas íocaíochta dolaí seo isteach atá áisiúil don úsáideoir Dé hAoine an 15 Meitheamh 2007.

Is coincheap simplí áisiúil é eToll. A luaithe is a chláraíonn tiománaí le haon soláthraí clibe* atá iomlán comh-inoibritheach, faigheann feithiclí áirithe, carranna, jípeanna agus veaineanna beaga, rochtain ar an lána luais ar gach dolabhóthar sa tír. Ní amháin mar sin go seachnaítear trácht ag an dolaphlás ach ní bhíonn gá ach oiread le sóinseáil a bheith faoi láimh agat.

A luaithe is atá sí suiteáilte , braitear an chlib gach uair a théann an fheithicil trí dhola. Baintear an táille ó chuntas an chustaiméara ansin.

Aithneoidh an córas leictreonach dola ar an M50 go huathoibríoch an dola ceart don aicme feithicle atá á tiomáint agat. Ar dholabhóithre eile, tógtar an aicme a bhí réamhshainithe nuair a bunaíodh an cuntas.

Tá roinnt cuideachtaí in Éirinn a sholáthraíonn clibeanna leictreonacha do thiománaithe*. Ó Lúnasa 2008, tá córas dola gan bhacainn á fheidhmiú ar Dhroichead Dola an Naisc Thiar dar teideal eFlow . Ligeann an córas do thiománaithe imeacht tríd an dola faoin luas atá ceadaithe ar mhótarbhealaí.

* Tabhair faoi deara: Ón 31 Lúnasa 2016 go dtí go bhfógrófar a mhalairt, ní oibreoidh clibeanna eFlow ag dolaphláis a oibríonn Celtic Roads Group (CRG).

Is iad seo a leanas na bóithre atá i gceist:

  • M1 (Baile Mhic Gormáin - Mainistir Bhuithe)
  • M7/M8 (Port Laoise - Baile an Chaisleáin/Port Laoise - an Chúlchoill)
  • N25 (Seachbhóthar Chathair Phort Láirge)

Le haghaidh breis eolais cliceáil anseo.

Conas a oibríonn gearradh dolaí leictreonacha?

Úsáideann gearradh dolaí leictreonacha clib bheag leictreonach a chuirtear san fheithicil agus a bhraitear gach uair a dtaistealaíonn an fheithicil tríd an dola-phlás. Cuirtear an dola do dhochar chuntas an chustaiméara, ina dhiaidh sin. Aithneoidh an córas gearrtha dolaí leictreonacha an dola ceart go huathoibríoch don aicme feithicle atá á tiomáint agat.

Céard a chiallaíonn idir-inoibritheacht eToll?

Úsáideann na Soláthróirí Clibeanna córas idir-inoibritheachta eToll, a chiallaíonn nach dteastaíonn ach clib amháin ó thiománaí le haghaidh na n-áiseanna gearrtha dolaí in Éirinn. Molaimid nár cheart ach clib amháin a shuiteáil i ngach feithicil.

Meabhraítear do thiománaithe a bhfuil breis agus clib amháin acu, nach ndéanfar ach clib amháin a léamh ar bhonn roghnú randamach. Ar an ábhar sin, moltar go roghnaíonn tiománaithe a rogha clibe agus go suiteáiltear í i gceart laistigh dá bhfeithicil.

Más fearr leat gan clib a úsáid, ach más mian leat an M50 a úsáid, cuireann eFlow rogha Cuntas Físeáin ar fáil. Nuair a ghabhann d’fheithicil faoin bpointe gearrtha dola, glactar íomhá de do phláta cláruimhreach agus baintear suim tháille an dola go huathoibríoch de do chuntas físeáin.
Ligeann córais ghearrtha dolaí pláta cláruimhreach feithicle a bhaint ó íomhá cibé acu trí theicneolaíocht Uathaitheanta Uimhirphlátaí (ANPR) nó trí sheiceáil de láimh. 

In Éirinn, úsáidtear gearradh dolaí físeáin ar ghearradh dolaí bóthair oscailte an M50, mar mheán chun ligeann do thiománaithe gan clibeanna leictreonacha an dolabhóthar a úsáid.

Tá dhá fhoirm de ghearradh dolaí físeáin in úsáid in Éirinn:

  • Gearradh Dolaí Físeáin Cláraithe – ní mór don tiománaí pláta ceadúnais a bhfeithicle a chlárú i dtosach leis an ngníomhaireacht ghearrtha dolaí sula n-úsáidtear an dolabhóthar. Déanfaidh an córas nasc idir íomhánna an phláta ceadúnais agus an cuntas agus cuirfear suim an dola do dhochar an chuntais.
  • Úsáideoir Neamhchláraithe – cuardóidh an córas faisnéis chlárúcháin na feithicle ó bhunachar Feithiclí agus Tiománaithe agus seolfar an fhíneáil chuí chuig úinéir na feithicle.

Gan aird ar an gcuntas dá gcláraíonn tú, glactar grianghraf de gach feithicil a úsáideann dolabhóthar an M50 agus cuirtear na feithiclí i gcuntas. Coimeádtar na grianghraif/íomhánna seo i dtimpeallacht an-slán ar mhaithe le forfheidhmiú agus chun dul i ngleic le haon díospóidí a d’fhéadfadh teacht chun solais agus iad a réiteach.

Tá ar gach feithicil a úsáideann an stráice den M50 idir Acomhal 6 (an N3 Baile Bhlainséir) agus Acomhal 7 (an N4 Leamhcán) dola a íoc. Níl aon áis ar fáil ann chun airgead a íoc ag an bpointe dolaí ar an M50. Ní mór d’úsáideoirí neamhchláraithe an dola a íoc faoi 8p.m. an lá tar éis an aistir.

Déanann eFlow an córas dolaí gan bhacainn ar an M50 a oibriú thar ceann an Údaráis um Bóithre Náisiúnta (NRA). Féadfaidh tú dola a íoc ar líne ag www.eflow.ie nó ar an nguthán le cárta creidmheasa. Ní gá duit ach glao a chur ar Ghlao Áitiúil 1890 50 10 50 ó Phoblacht na hÉireann, 0845 301 5405 ón RA, nó ar +800 50 10 50 11 ó línte idirnáisiúnta.

Anuas air sin, féadfaidh tú íocaíocht airgid a dhéanamh ag asraon den bhranda Payzone atá suite ar fud na tíre. Chun teacht ar bhreis faisnéise, tabhair cuairt ar www.payzone.ie