Cosaint Sonraí

Is í cosaint sonraí an bealach a chosnaítear cearta príobháideachais daoine maidir le próiseáil a sonraí pearsanta. Bronnann na hAchtanna um Chosaint Sonraí, 1988 agus 2003 cearta ar dhaoine, mar aon le freagrachtaí a leagan ar aonáin a phróiseálann sonraí pearsanta. Baineann ceanglais na nAchtanna um Chosaint Sonraí le gach aonán dlíthiúil atá laistigh de dhlínse na hÉireann, bíodh aonáin Rialtais, phríobháideacha, dheonacha no charthanúla iontu, a rialaíonn sonraí pearsanta.

Leagann na hAchtanna dualgais ar na haonáin sin maidir le conas a phróiseálann siad sonraí pearsanta. Ar cheann de na dualgais siúd is ea cóip a thabhairt do dhuine dá sonraí pearsanta ar iarraidh sin. Tá an ceart chun sonraí pearsanta a rochtain faoi réir díolúintí an-teoranta. Chun teacht ar bhreis sonraí, tabhair cuairt ar: dataprotection.iewww.dataprotection.ie

Mar gheall gur rialtóir sonraí iad an NRA, tá na freagrachtaí a leanas orthu maidir le sonraí pearsanta

  1. An fhaisnéis a fháil agus a phróiseáil go cóir;
  2. An fhaisnéis a choimeád chun críocha sonraithe amháin nó níos mó agus chun críocha dlíthiúla;
  3. Gan an fhaisnéis a phróiseáil ach ar bhealaí a oireann do na cuspóirí ar tugadh duit í i dtosach báire;
  4. An fhaisnéis a choimeád sábháilte agus slán;
  5. An fhaisnéis a choimeád cruinn agus cothrom le dáta;
  6. A chinntiú go bhfuil an fhaisnéis leordhóthanach, ábhartha agus nach bhfuil sí iomarcach;
  7. Gan an fhaisnéis a choimeád níos faide ná mar is gá don chuspóir nó do na cuspóirí sonraithe; agus
  8. Cóip dá s(h)onraí pearsanta a thabhairt don duine, ar iarraidh sin.

Faoin Acht um Chosaint Sonraí, tá an ceart ag gach duine cosaint sonraí a fháil, sna cásanna a leanas:

  • Nuair a bhíonn a sonraí á gcoimeád ar ríomhaire;
  • Nuair a bhíonn a sonraí á gcoimeád ar pháipéar nó i bhfoirm eile de láimh mar chuid de chóras comhdaithe; agus
  • Nuair a bhíonn grianghraif nó taifeadadh fístéipe de d’íomhá nó taifeadadh de do ghuth i gceist le do shonraí.

Conas Iarratas ar Rochtain ar Ábhar a dhéanamh

Sa chás go n-iarrfadh duine ar rochtain a fháil ar a bhfaisnéis phearsanta atá á coimeád ag an NRA, faoi Alt 3 agus 4 de na hAchtanna um Chosaint Sonraí, tá an ceart acu an méid a leanas a dheimhniú:

  • An bhfuil nó nach bhfuil faisnéis á coimeád ag an NRA a bhaineann leo;
  • Cur síos a fháil ar an bhfaisnéis sin;
  • An Cuspóir/na cuspóirí a bhaineann leis an bhfaisnéis sin a choimeád;
  • Cóip dá bhfaisnéis phearsanta a fháil ina hiomláine;
  • Fios a bheith acu cá bhfuarthas an fhaisnéis;
  • Conas a úsáideadh a bhfaisnéis; agus
  • Cibé acu ar tugadh nó nár tugadh an fhaisnéis do dhuine ar bith eile.

Ní mór an t-iarratas a dhéanamh i scríbhinn; mar shampla:

“Ba mhian liom iarratas ar rochtain a dhéanamh faoi na hAchtanna um Chosaint Sonraí, 1988 agus 2003 ar chóip d’aon fhaisnéis atá á coimeád agat fúm, ar ríomhaire nó i bhfoirm de láimh. Tá an t-iarratas seo á dhéanamh agam faoi Alt 4 de na hAchtanna um Chosaint Sonraí”

Gearrtar muirear €6.35 ar gach iarratas ar rochtain ar ábhar. Tá an rialtóir sonraí i dteideal iarraidh ar fhianaise i leith aitheantais. A luaithe a fhaightear an t-iarratas, an táille agus cruthúnas aitheantais, seolfaimid na sonraí atá á gcoimeád againn chugat a luaithe is féidir, agus, in aon chás, tráth nach faide ná 40 lá tar éis iarratas bailí a fháil.